Global bir gıda güvenlik standardı hazırlayıp işletmelerin kendi pazarlarında daha güvenli gıda ürünü satmalarını sağlamaktır. Buna istinaden GFSI, anahtar kriterler ortaya çıkartarak, gıda güvenlik standardını ölçülebilir hale getirmiştir.
IFS, 5 bölümde kendini sınıflandırır,
1. QMS' e talepler
2. Yönetim Sorumluluğu
3. Kaynak Yönetimi
4. Üretim Süreçleri
5. Ölçme, analiz, iyileştirme
TS-EN-ISO 9000 KALİTE YÖNETİM SİSTEMİ
Günümüzde Kalite Yönetim Sistemi konusunda ISO 9000 Kalite Sistem Standardları 1987 yılında yayımlandığı tarihten itibaren en fazla ilgiyi ve uygulama alanını bulan milletlerarası standardlar haline gelmiştir.
TS-EN-ISO 9000 Kalite Standardları Serisi, etkili bir yönetim sisteminin nasıl kurulabileceğini, dokümante edilebileceğini ve sürdürebileceğini göz önüne sermektedir.
TS-EN-ISO 9001 standardı Uluslararası Standard Organizasyonu(ISO) tarafından ululararası Standard olarak yayınlanan ve halen Avrupa Topluluğu ülkeleri ile birlikte birçok ülkede Belgelendirme modeli olarak uygulanmakta olan bir uluslararası Kalite Yönetim Standardıdır ve 8 Kalite Prensibine dayanmaktadır.
*Müşteri Odaklılık: Kuruluşlar müşterilerine bağlıdırlar, bu nedenle müşterinin şimdiki ve gelecekteki ihtiyaçlarını anlamalı, müşteri şartlarını yerine getirmeli ve müşteri beklentilerini de aşmaya istekli olmalıdırlar.
*Liderlik: Liderler, kuruluşun amaç ve idare birliğini sağlar. Liderler, kişilerin, kuruluşun hedeflerinin başarılmasına tam olarak katılımı olduğu iç ortamı oluşturmalı ve sürdürmelidir.
*Kişilerin Katılımı:Her seviyedeki kişiler bir kuruluşun özüdür ve bunların tam katılımı yeteneklerinin kuruluşun yararına kullanılmasını sağlar.
*Proses Yaklaşımı:Arzulanan sonuç, faaliyetler ve ilgili kaynaklar bir proses olarak yönetildiği zaman daha verimli olarak elde edilir.
*Yönetimde Sistem Yaklaşımı: Birbirleri ile ilgili proseslerin bir sistem olarak tanımlanması, anlaşılması ve yönetilmesi, hedeflerin başarılmasında kuruluşun etkinliğine ve verimliliğine katkı yapar.
*Sürekli İyileştirme: Kuruluşun toplam performansının sürekli iyileştirilmesi, kuruluşun kalıcı hedefi olmalıdır.
*Karar Vermede Gerçekçi Yaklaşım: Etkin kararlar, verilerin analizine ve bilgiye dayanır.
*Karşılıklı Yarara Dayalı Tedarikçi İlişkileri: Bir kuruluş ve tedarikçileri birbirlerinden bağımsızdır ve karşılıklı yarar ilişkisi, her ikisinin artı değer yaratması yeteneğini takviye eder.
ISO 9000 Niçin Önemlidir?
ISO 9000 uluslararası kabul görmesi nedeniyle önemlidir. Halen 120’nin üzerindeki ülkenin ulusal standardizasyon kuruluşları tarafından desteklenmektedir. Bu durum yalnız başına, uluslararası iş yapan herhangi bir kuruluşun ISO 9000’i seçmesi için yeterlidir. Benzer şekilde uluslararası kalitede bir ürün ya da hizmet isteyen müşteriler de ISO 9000’i talep etmektedirler.
H.A.C.C.P
KRİTİK KONTROL NOKTALARINDA TEHLİKE ANALİZİ
HACCP hammadde aşamasından, ürünlerin depolanmasından tüketimine kadar mevcut olan fiziksel, kimyasal ve biyolojik kirletici tehlikelerin analiz edilmesini ve bu analizlerin sonucuna göre Kritik Kontrol Noktalarının tespit edilmesini, gözetilmesini ve kararlaştırılmış kritik limitlerden sapma olması durumunda düzeltici faaliyetlerin yapılmasını kapsar.
Ayrıca, personel hijyen politikasına, müşterilerin tüketimine sunulacak yiyecek ve içecek ürünlerinin (hazırlama, depolama, dondurma, pişirme, çözülme, ısıtma, saklama), havuz sularının, sıcak ve soğuk su sistemlerinin yönetilmesine ve servise sunulmasına kadar tüm kritik noktaları kontrol altında tutmaya bu sistemde büyük önem verilmektedir.
Gıda sektöründe faaliyet gösteren işletmeler için HACCP ve TS EN ISO 9001 birbirini tamamlayan iki sistemdir.
HACCP SİSTEMİNİN GIDA SEKTÖRÜNE KAZANDIRDIKLARI :
- Gıda güvenliğini sağlamak için etkin bir yöntemdir : İşlem sırasında kritik yerlerde kontrolün çok iyi yapılmasını sağlamaktadır. Gıda kontrolü ucuz ve hızlı parametreler ile kolayca yapılabilmektedir.
- Personel bilinçlenmektedir.
- Önleyici metotlar kullanıldığı için ürün kayıplarını azaltmaktadır.
- Güvenli olmayan ve hatalı ürün üretebilme riskini azaltmaktadır.
- Müşteri güveninin artmasını sağlamaktadır.
- Ürünün pazarlama gücünü arttırmaktadır.
- Maliyetleri azaltmaktadır.
ISO 14001 ÇEVRE YÖNETİM SİSTEMİ
ISO 14000 Çevre Yönetim Sistemi Standardı, ürünün, hammaddeden başlayıp nihai ürün haline getirilerek müşterilere sunulmasına kadar geçen sürecin her aşamasında çevresel faktörlerin belirlenmesi ve bu faktörlerin gerekli muayeneler ve önlemler ile kontrol altına alınarak çevreye verilen zararın en aza indirilmesini sağlayan bir sistemin kurulmasını tarif eden ve Uluslararası Standartlar Organizasyonu tarafından yayınlanmış olan standartlar serisidir.
ISO 14000 bir ürün standardı değil sistem standardıdır ve ne üretildiğinden ziyade, nasıl üretildiği ile ilgilenir. Çevre performansının izlenmesi ve sürekli iyileştirilmesi temeline dayanır. Çevre faktörlerine ilişkin olarak ilgili mevzuat ve kanunlar tarafından tanımlanmış koşullara uymayı şart koşar.
ISO 14000'in Yararları
· Şirket faaliyetlerinin çevreye olan etkisi ve çevre riskleri belirlenerek kontrol edilebilir ve bu sayede çevreyi olumsuz etkileyen unsurları azaltılmaktadır.
· Hammadde ve enerji kullanımındaki azalma ve atık giderim maliyetlerindeki düşüşle beraber toplam maliyetin azalması ile çevre etkilerinden kaynaklanan maliyetler azalmaktadır.
· Çevre ile ilgili yasalara ve mevzuata uyum sağlanmaktadır. .
· Uygunsuzluklar ve riskler önlenmektedir.
· Acil durumlarda meydana gelebilecek çevre etkileri azaltılmakta veya tamamıyla ortadan kaldırılmaktadır.
· Proses veriminin artması sağlanmakta, yasal kurumlara karşı, mevzuat ve yönetmeliklere uyulduğu dökümante edilmiş çevre yönetim sistemi ve ISO 14001 Belgesi ile gösterilebilmektedir.
· Gerek ulusal, gerekse uluslararası arenada tanınmışlık sağlanarak kuruluşa prestij kazandırılmaktadır.
· Şirket personeline verilen eğitimler sayesinde çalışanlarda çevre bilinci artmaktadır.
· Çevreye zarar vermeyen bir işletmede çalışmak, çalışanları motive etmektedir.
· Tüketicinin çevre ile ilgili beklentilerine cevap verilmekte, bilinçli tüketicilere erişebilme ve onları kazanma sansı artmaktadır.
· Kaynaklar etkin kullanılmaktadır. (enerji, su, vb. tasarrufu sağlanır).
· Çevreye bırakılan atıklar azalmaktadır.
· Uluslararası ticarette rekabet edebilirliğin artması sağlanmaktadır.
EUREPGAP
Ülkemiz son yıllarda bahçe ürünleri ihracatında özellikle tarımsal ilaç kalıntıları bakımından önemli sorunlar ile karşılaşmaktadır. Bu durum, Türk bahçe ürünlerinin imajını olumsuz bir şekilde etkilemekte ve ülkemizin gelişmiş Avrupa ülkelerine bahçe ürünleri satabilmesini zorlaştırmaktadır. Avrupa Birliği ülkelerindeki büyük perakendeci kuruluşlar, kendi toplumlarının sağlıklı tarımsal ürünler tüketimini temin etmek için bu ülkelerde yetiştirilen ve dışarıdan ithal edilen tarımsal ürünlerde aranan minimum standartları yeni bir düzenleme yaparak belirlemişlerdir.
EUREPGAP, Avrupa perakendecileri Tarım Ürünleri Çalışma Grubu’nun (EUREP: Euro Retailer Produce Working Group), İyi Tarım Uygulamaları (‘’GAP: Good Agriculture Practice) protokolüdür. EUREPGAP protokolüne ilişkin çalışmaların yapılabilmesi için aynı adla 1999 yılında , kar amacı gütmeyen merkezi Almanya’da olan özel bir dernek kurulmuştur.
EUREPGAP, Kritik Kontrol Noktalarında Tehlike Önleme Analizi (HACCP) , Zararlılarla Entegre Mücadele (IPM: Integrated Pest Management) ve Entegre Ürün Yetiştiriciliği (ICM: Integrated Crop Management) ilkelerini baz alarak, çiftçilikle ilgili metotların ve teknolojilerin sürekli gelişmesini destekler. EUREPGAP sertifikası alan bir ürünün:
İnsan sağlığına zararlı kimyasal, mikrobiyolojik, fiziksel kalıntılar içermediği,
Çevreyi kirletmeden ve doğal dengeye zarar vermeden üretildiği,
Üretim sırasında üretimle ilgili insanların veya diğer canlıların refahının olumsuz olarak etkilenmediği,
Üretimi sırasında tüketicinin bulunduğu ülkenin tarımsal mevzuatı ve ürünün yetiştirildiği ülkenin tarımsal mevzuatına uygun işlemler yapıldığının belgelenmesi gerekmektedir.
NEDEN EUREPGAP?
Avrupa perakendecileri dünyanın her köşesinden ithalat yapmaktadırlar. Buna ilaveten gıda güvenliğinin önemi perakendeciler arasındaki rekabetin yükselmesine bağlı olarak artmaktadır. Perakendeciler ayrıca raflarına koydukları ürünlerin müşterilerine zararlı olmayacağına dair bazı garanti ve güvencelere ihtiyaç duymaktadırlar. Sonuç olarak perakendeciler, sattıkları ürünlerin EUREPGAP gibi uluslararası standartlarda kabul edilen minimum şartları karşıladıklarına dair güven içinde olmak istemektedirler. EUREPGAP sertifikası üretici olarak size yabancı perakendecilerin ürünlerinizi satın alma garantisi verir.
EUREPGAP SERTİFİKASI KİMLERE NASIL SÜREÇTE VERİLİR?
EUREPGAP sertifikası, tarımsal üretim yapan ve bu sertifika için EUREPGAP kontrol ve sertifika kuruluşlarına başvuruda bulunan ve sertifika kuruluşu tarafından yapılan denetimler sonucu, EUREPGAP protokolune uygun üretim yaptığına karar verilen üreticinin/üretici gruplarının sertifikalandırmak üzere başvurduğu ürüne/ürünlere verilir.
OHSAS 18001
iş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemi
İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ YÖNETİM SİSTEMİ
OHSAS 18001, İş sağlığı ve güvenliği yönetim sistemi konusundaki gereklilikleri belirleyen uluslararası bir standarttır.
OHSAS 18001, kuruluşların kalite, çevre ve iş sağlığı ve güvenliği yönetim sistemlerini entegre edebilmelerini sağlamak amacıyla ISO 9001 (Kalite Yönetim Sistemi) ve ISO 14001 (Çevre Yönetim Sistemi) standartlarıyla uyumlu olacak şekilde geliştirilmiştir.
OHSAS 18001, kamu ihaleleri başta olmak üzere yurt içi büyük tedarikçiler ve yurt dışı tedarikçiler tarafından sosyal sorumluluğun gereği olarak düşünülmekte, gerek üretim ve gerekse hizmet sektörlerinde her geçen gün daha fazla kuruluş tarafından talep edilmektedir.
OHSAS 18001, Risklerin azalması ve performansın arttırılmasına odaklanır. Bu konuda yapılan belgelendirme ise, çalışanlarınıza, müşterilerinize, hissedarlarınıza ve topluma karşı sorumluluklarınızı yerine getirmede sağlık ve güvenlik risklerini asgariye indirdiğinizi kanıtlamaktadır.
OHSAS 18001 YARARLARI
-
Çalışanların sağlığını ve güvenliğini tehdit edebilecek uygulamaları kontrol altına alır.
-
Çalışanların işlerinden kaynaklanabilecek kaza ve meslek hastalıkları konusunda bilinçlenmesini sağlar.
-
İş kazaları ve meslek hastalıkları sebebiyle oluşabilecek iş/iş gücü kayıplarını asgariye indirerek, iş veriminde artışı ve maliyetlerin düşürülmesini sağlar.
-
Çalışanların motivasyonunu ve iş performansını arttırır.
-
Çalışma ortamında alınan tedbirler ile, işletmeyi tehlikeye atabilecek yangın, patlama, makine arızaları vb. durumların ortadan kaldırılması ile işletme güvenliğini sağlar.
-
İş ortamının sürekli iyileştirilmesi ile işyerindeki üretkenliği ve verimi arttırır
ISO 22000:2005 - Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi Standardı
Resmi adı ISO 22000:2005 Gıda Güvenliği Yönetim Sistemleri - Gıda Zincirinde Tüm Kuruluşlar İçin Şartlar, olan ISO 22000:2005 uluslararası bir standarttır ve yiyecek, içecek sunumu (catering) ve paketleme firmaları dahil "tarladan sofraya" gıda zincirindeki tüm kuruluşları kapsayan bir Gıda Güvenliği Yönetim Sisteminin şartlarını tanımlamaktadır.
Standard, gıda zinciri boyunca gıda güvenliğini temin etmek için, etkileşimli iletişim, sistem yönetimi, ön şartlı programlar ve HACCP planları vasıtasıyla gıda güvenliği tehlikelerinin kontrolü ve sürekli iyileştirme ve yönetim sisteminin güncellenmesi dahil kabul görmüş ana unsurları birleştirir.
ISO 22000:2005, gıda güvenliği konusunda yasal gerekliliklerin ötesine geçmek isteyen şirketler için gereklilikleri tanımlamak amacındadır.
ISO (International Standart Organisation) tarafından hazırlanan ve 2005 yılı Eylül ayında yayınlanan ISO 22000 standardının, çeşitli ülkeler tarafından yayınlanmış HACCP standartların yerini alabilecek ve Dünya’da ISO 9000 gibi kabul görebilecek bir standart olması öngürülmektedir. HACCP belgeli firmalar ISO 22000 belgesine geçiş yapabileceklerdir. Ancak ISO 22000’in BRC ve IFS yerine geçip geçemeyeceğini zaman gösterecektir.
Uyumun faydaları
· Global gıda temini zincirindeki tüm kuruluşlar için geçerlidir.
· Gerçek bir global uluslararası standarttır.
· Ulusal standartlara uyum konusunda olanak sağlar.
· Mevcut perakende Gıda Güvenliği Standardları şartlarının çoğunu kapsar.
· HACCP Kuralı ilkelerine uygundur.
· HACCP kavramlarının uluslararası iletişimini sağlar.
· Üçüncü taraf belgelendirmesi için çerçeve sağlayan tetkik edilebilir bir standarttır.
· Belirgin şartları olan tetkik edilebilir bir standarttır.
· Düzenleyiciler için uygundur.
· Yapı ISO 9001:2000 ve ISO 14001:2004 yönetim sistemleri maddeleri ile uyumludur.